"Doe mij maar een kopje gewone thee." Je hebt het vast weleens gezegd, of gehoord. Wat we daar meestal mee bedoelen: een kop zwarte thee. Vertrouwd, warm, krachtig van smaak. Maar weet je eigenlijk wat er in dat kopje zit en hoe dat donkere brouwsel ontstaat uit een felgroen blad? Theesommelier Linda legt het je uit. Want zwarte thee is veel interessanter dan je misschien denkt.
"Each one of us can make a difference, together we make change."
Wat is zwarte thee?
Tot enkele jaren geleden wisten we enkel van het bestaan van zwarte thee af. Dat is vandaag de dag wel anders. We kennen witte, gele, groene, oolong en pu erh thee. Het zijn zes theesoorten, allemaal afkomstig van één plant: Camellia sinensis. Toch heeft elke thee een geheel eigen karakter. Het verschil zit 'm met name in de verwerking van de thee. Bij zwarte thee wordt het blad volledig geoxideerd. Dat maakt het donker, krachtig van smaak en uniek van karakter.
Hoe wordt zwarte thee geproduceerd?
Van groen blad naar donker brouwsel: het productieproces van zwarte thee bestaat uit vier stappen:
-
Verwelken
Na het oogsten worden de verse theebladeren uitgespreid om te laten verwelken. Het overtollige vocht verdampt, de blaadjes worden slap en soepel - klaar voor de volgende stap. -
Rollen
De verwelkte bladeren worden gerold, vroeger met de hand, nu vaak met rolmachines. Door de wrijving breken de celwanden open. Dat is het startsein voor oxidatie. -
Oxideren
De beschadigde bladeren komen in contact met zuurstof. Ze verkleuren van groen naar diep bruin en uiteindelijk zwart. Dit is de stap die zwarte thee zijn kenmerkende smaak, kleur en geur geeft. -
Drogen
Tot slot worden de bladeren gedroogd - in een oven of gewokt - om het oxidatieproces te stoppen en het blad te conserveren.
Bij groene thee wordt oxidatie juist voorkomen, door het blad direct na het plukken te verhitten. Dat maakt groene thee frisser en lichter van karakter. Benieuwd wat dat precies betekent voor smaak en gezondheid? Lees dan ook de blog over het verschil tussen groene en zwarte thee.
Smaakt zwarte thee bitter, en waarom?
In Nederland heeft zwarte thee een imagoprobleem. De associatie: sterk, bitter, iets waar je melk en suiker bij nodig hebt om het weg te werken. Die reputatie is niet uit de lucht gegrepen. Alleen heeft ze weinig te maken met zwarte thee zelf, en alles met hoe de meeste zwarte thee wordt gemaakt én gezet.
Goedkope thee bestaat uit fijngemalen, versneden blad. Hoe kleiner de deeltjes, hoe groter het contactoppervlak met het water, en hoe sneller alle smaakstoffen vrijkomen, inclusief de tannines die verantwoordelijk zijn voor bitterheid. Zet je dat op honderd graden, dan trek je nog meer van die scherpte naar boven. En dan het theezakje dat na drie minuten nog even wordt uitgeknepen aan het touwtje: die laatste druppels die je er met een beetje frictie uitperst zijn precies het geconcentreerde spul dat je níet in je kopje wil hebben. Zo maak je van een doorsnee thee een bittere bak, elke keer opnieuw.
Hele, onbeschadigde bladeren van hoge kwaliteit werken precies andersom. Ze geven hun smaken langzaam en gelaagd af - vol, rond, aards, zacht. Ze verdragen hoge temperaturen en een lange trektijd zonder om te slaan naar bitter. Geen melk nodig om de scherpe kantjes te verzachten. Geen suiker om iets weg te moffelen. Gewoon thee die voor zichzelf spreekt, en die elke keer beter wordt naarmate je er meer aandacht aan geeft.
Is zwarte thee gezond?
Zwarte thee is van nature rijk aan polyfenolen: krachtige antioxidanten die je lichaam beschermen tegen celschade. Ze worden in verband gebracht met een positief effect op de cardiovasculaire gezondheid, de darmflora en je energieniveau. Ook de bergamotolie die Earl Grey zijn karakter geeft heeft interessante eigenschappen: wetenschappelijk onderzoek wijst op antimicrobiële werking en een mogelijk positief effect op stress en slaapkwaliteit. Wil je hier dieper op ingaan? In de blog 'Is zwarte thee gezond?' zetten we zes wetenschappelijk onderbouwde voordelen op een rij.
Proef het zelf
Wil je de wereld van thee beter leren kennen: van productieproces tot smaakprofiel? Kom dan langs voor een theeproeverij. Sommelier Linda neemt je mee door verschillende smaken, vertelt je over de herkomst van elk blad, en laat je proeven wat het verschil maakt tussen een doorsnee theezakje en een kop thee met oorsprong.
